Sayısallık (Cardinality)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Unsurlar (Entities) arasındaki sayısal bağlantıyı ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Literatürde bazı kaynaklarda sayılabilirlik olarak da geçmektedir. Buna göre bir unsur ile diğer unsur arasında aşağıdaki üç ilişki şeklinden birisi olmalıdır: Birebir one-to-one Bire…
Blum Blum Shub
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir adi rastgele (Pseudorandom) algortiması olan blum blum shub, aşağıda gösterilen formülü kullanarak rasgele sayılar üretmektedir: xn+1 = (xn)2 mod M Buradaki M sayısı p ve q gibi iki asal sayının çarpımından oluşmaktadır (M =…
Matrisin tersinin alınması (Mantrix Inverse)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir matrisin tersini almak çarpma işlemine göre tersini almak anlamındadır. Örneğin A ve B matrislerinin çarpımından C matrisi çıkıyorsa; C matrisi ile A matrisinin tersi B matrisini vermelidir. Bunu bir nevi bölme olarak düşünmek de…
KNN (K nearest neighborhood, en yakın k komşu)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Sınıflandırmada (classification) kullanılan bu algoritmaya göre sınıflandırma sırasında çıkarılan özelliklerden (feature extraction), sınıflandırılmak istenen yeni bireyin daha önceki bireylerden k tanesine yakınlığına bakılmasıdır. Örneğin k = 3 için yeni bir eleman sınıflandırılmak istensin. bu durumda…
Aritmetik Ortalama (Average , Mean)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Verilen bir sayı kümesindeki bütün elemanların toplamlarının, o sayı kümesindeki eleman sayısına bölümüdür. Kısaca aşağıdaki şekilde ifade edilebiilr: Σk / n yani sayılaırn toplamının sayıların sayısına bölümü. Örneğin aşağıdaki sayı kümesi verilmiş olsun: {1,3,8,3,5,7} bu…
Doğrusal Ahenk (Linear Congruence)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Sayı teorisinde (Number theory) kullanılan bu terim aşağıdaki formülasyona uyan yapılara verilen isimdir: ax ≡ b mod p , (p>0 ve a ve b sabit sayılar, x ise değişken) Yukarıdaki bu tanıma göre bir tabanda…
Adi Rasgele (PseudoRandom)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Rastgele sayı üretmek için kullanılan yöntemlerden birisidir. Aslında tam olarak sayıların rasgele üretildiği söylenemez. Daha çok belirli bir aralıktaki sayıların moduler bir fonksiyonlar belirli periyotlarda tekrarlandığını söylemek doğru olur. Örneğin doğrusal ahenk methodu (linear congruential…
Durma Problemi (Halting Problem)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Problem kısaca bir programın bir zaman sonra durup durmayacağının belirsizliği üzerine tartışmadır. Yani basitçe elimizde bir program ve bu programın parametresi olsun (programa verilebilen bir girdi). Programın bitip bitmeyeceğini bilemeyiz. Peki bunu nasıl ispatlarız? Burada…
Tersine Koyarak İspat (antitez, Contraposition)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde de kullanılan ispat yöntemlerinden birisi bir önermenin tersini ispatlayarak önermenin doğruluğunu göstermektir. Doğrudan ispat yöntemlerinde p -> q zinciri kullanılmaktadır. Bu yaklaşımda ise ¬p -> ¬q yaklaşımı ile iki önermenin de tersi alınır…
Çıkarıcı Devre (Subtractor Circuit)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Mantıksal tasarım (logic design) kullanılarak bir çıkarma devresi yapmak mümkündür. Devre tasarımına başlanmadan önce ikilik tabandaki çıkarma işlemini hatırlayalım. Bu işlem 1 tümleyeni (1’s complement) veya 2 tümleyeni (2’s complement) alınarak sayının eksi halde gösterilmesi…