Paradigma Kayması (Paradigm Shift)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Paradigma kayması konusunu açıklamadan önce kısaca ‘paradigma’ kavramından bahsetmek yararlı olacaktır. Paradigma, bilim ve epistemolojideki tanımı itibariyle, bir örüntüde yaşanan dikkate değer fark edilebilir tanımı ifade eder. Daha basit olarak anlatacak olursak, mesela ‘araba’ denildiğinde…
Apriori (Malum), APosteriori, AFortiori
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir bilginin malum olması, daha önceki bilgilere ihtiyacı olmadan, ispata gerek duymadan doğruluğunun kabul edilmesi. Örneğin “bir bütünün parçalarının, bütünden küçük olması” gibi. Bu bilginin ispata ihtiyacı yoktur ve doğru olarak kabul edilebilir, bu bilgi…
Yeknesan (Invariant , Değişmez)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, bir programın incelenmesi sırasında, herhangi bir kaziyenin (predicate, haber, önerme), çeşitli işlemler uygulanmasına karşılık yeknesan olması halidir. Diğer bir deyişle, program çalışır ve çeşitli işlemlerden geçer, ancak bazı şeyler değişmeden kalıyor ve ne…
Algoritma (Algorithm)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bazan biz insanlar için çok kullanılan kelimeler, tanımlanması en güç kelimeler haline dönüşebiliyor. Algoritma da sanırım bilgisayar bilimleri için benzer özellikte olan bir kelime. Sanırım bu kelimeyi tanımlarken “bir dizi matematiksel adım” ifadesini kullanmak yerinde…
Birbirini Dışlama (Mutually Exclusive)
Yazan: Yrd. Doç. Dr. Şadi Evren ŞEKER Birbirini dışlama özelliği, birden fazla işin birbiri ile ilişkisizliğini belirtmek için kullanılan bir terimdir. Örneğin iki işlem (process) veya iki lifin (thread) birbirinden bağımsız çalışmasını, aynı anda bir işlemi yapmamasını istediğimiz zaman birbirini…
Bilgisayar Bilimlerinin Tarihi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, bilgisayar mühendisliğinde okuyan, belki bütün öğrencilerin bir şekilde duyup öğrendiği pek çok teorem ve tezin tarihsel süreçte birbirini nasıl izlediğini ve basitçe neler olduklarını anlatmaktır. Aslında tarihsel gelişimin neresinden başlanacağı bir tartışma…
Occam’ın usturası (Occam’s Razor)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Temel olarak , çoğu bilim dalında kullanılan bir prensiptir. Prensip, basitçe bir olayın basit olanının daha doğru olduğudur. Bunu açıklarken “primus inter pares” mantığı kullanılabilir. Yani eşitlerden birincisi olarak Türkçeye çevrilebilecek Latince terime göre, iki…
WOLG (Genelliğini Kaybetmeden)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin de temellerini oluşturan matematik’te kullanılan bir tabirdir. İngilizcede “without loss of generality” kelimelerinin baş harflerinden oluşur ve Türkçede “genelliğini kaybetmeden” şeklinde kullanılabilir. Genelde matematiksel bir ispat yapılması veya bir çıkarım sırasında kullanılır. Buradaki…
Zamansal Mantıklarda Etki Alanı Yapısı (Temporal Domain Structure)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin özellikle yapay zeka konusu altında yer alan ve zamansal modelleme / problem çözümü konularında kullanılan bir yapıdır. Bu yazıyı, zamansal mantıklar (temporal logic) üzerinde çalışan bir etki alanı sınıflandırması olarak düşünmek mümkündür. Yukarıdaki…
Cardinality (Sayısallık)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER 1. Rasyonel / Tamsayı ilişkisi 2. Sayılabilirlik (Countability) 3. Reel / Tamsayı ilişkisi Şayet aynı isme sayıp ERD (Entity relationship diagram) üzerindeki sayısallık konusu ile ilgili yazıyı arıyorsanız bu bağlantıdan erişebilirsiniz. Algoritma analizi (algorithm analysis)…