Binaen Burhan (İnşâa ile İspat , Proof by Construction, Binaenaleyh)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan ispat yöntemlerinden birisidir. Bu yöntemde bir varlığın oluşmasının gösterilmesi hedeflenir. Örneğin aşağıdaki teoriyi inşaa yöntemi ile ispat edelim: “2’den büyük her çift n sayısı için n düğüm içeren 3-düzenli graf bulunur” Öncelikle…
Nazariye (Teori, Kuram, Theorem)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri açısından matematiksel olarak ispat edilmişi kaziyeler (önermeler, statements) birer nazariyedir. Bazı kaziyelerin(önermelerin) doğruluğu ise sırf farklı teorilerin ıspatına yardımcı oluyor diye ıspatlanır. Bu tip kaziyelere (önermelere) ise önkuram (önsav, lemma) adı verilmektedir. Bazı durumlarda…
Bilgi, Veri, Mâlûmat, İrfan (Knowledge, Data, Information, Wisdom)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER İngilizce’de terim olarak yerleşmiş ve bilgisayar bilimleri için hayatî öneme sahip kelimeleri Türkçede çoğu zaman sadece bilgi ile karşılayan tercümeler bulunuyr. Ancak bu 4 kelime de farklı anlamlara sahip ve aralarındaki farklar burada anlatılacaktır. Öncelikle İngilizcede…
Normal Şekil (Canonical Form)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir bilginin normal gösterimidir. Örneğin bir çok terimlinin (polynom) normal gösterimi üssel olarak büyükten küçüğe doğrudur. Değer olarak x2+x+20 ile x + 20 + x2 aynı olmasına karşılık bu çok terimlinin (polynom) normal şekli (canonical…
Bilgi Çıkarımı (Information Extraction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgi çıkarımı konusu, genellikle bir metin üzerinde doğal dil işleme kullanılarak belirli kriterdeki bilgileri elde etmeyi hedefler. Bu işlem sırasında örneğin bir kalıba uygun olan verilerin çıkarılması istenebilir. Amaç çok miktardaki veriyi otomatik olarak işleyen bir…
Belirsiz Çokterimli Tam (NP-Complete, Nondeterministic Polynomial Complete)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde problem sınıflamada kullanılan sınıflardan birisidir. Bu sınıfa giren problemler için çözümleme zamanı arttıkça artan (super increasing) yapıya sahip olmaktadır. Buna göre her adımdaki çözümleme zamanı kendinden çözümleme zamanlarından daha fazladır. Problem yapı olarak…
Açgözlü Yaklaşımı (Greedy Approach)
Açgözlü Yaklaşımı (Greedy Approach) Yazan: Şadi Evren ŞEKER Algoritma üretme yöntemlerinden birisi olan açgözlü yaklaşımına göre mümkün olan ve sonuca en yakın olan seçim yapılır. Yani basitçe bir seçim yapılması gerektiğinde sonuca en çok yaklaştıracak olan seçimin yapılmasını önerir. Ancak…
Geçişli Fiiller (transitive verbs)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Geçişli fiiller, fiillerin nesne alabilenlerini içeren bir alt kategorisidir. Örneğin yemek fiili geçişli bir fiildir çünkü “ekmeği yedi” şeklinde bir nesneye atıfta bulunabilir ancak örneğin güldü kelimesi geçişsiz bir fiildir çünkü “birşeyi gülemeyiz”. Fiilin geçişli…
İkili dil (bigram)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir dilde kelimebilimsel olarak iki ihtimalin bulunması durumudur. Örnepin L1 ve L2 olarak iki farklı sözlüksel (lexical) grupumuzun olduğunu düşünelim. Ve yine örneğin bu iki grup N ve V (isim ve fiil) grupları olsun. Bir…
Kelime Bilim (lexicology, vocabulary)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kelime bilimi, doğal dil için tanımlanmış ve kelime seviyesindeki çalışmaların bir araya geldiği bilimin ismidir. Basitçe bir dili meydana getiren en küçük anlamlı birim kelimedir. Her kelimenin ifade ettiği bir anlam bulunur. Dil felsefesindeki zayıf…