EBNF (Uzatılmış BNF, Extended Backus Normal Form)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde dil tasarımı konusunda kullanılan backus normal şeklinin (backus normal form) özel bir halidir. Basitçe standart BNF’te yazılan kuralların birleştirilerek daha sade yazılmasını hedefler. Bu durumu aşağıdaki örnek üzerinden görebiliriz: Örneğin BNF olarak yazılan…
Kapak Fonksiyonu (Trapdoor Function)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Tek yönlü fonksiyon (one way function) veya kilit fonksiyonu (padlock function) ismi de verilen bu fonksiyon tiplerinin en temel özelliğ tersinin olmamasıdır. Basitçe bir sayının bir fonksiyona verilmesi sonucunda çıkan değerden tekrar sayının orjinal halinin…
Dolaylı sıralama (Indirect Sort, Gayrimüstakim sıralama)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sıralama işleminin çok büyük veriler üzerinde yapılması durumunda tercih edilen bir sıralama yöntemidir. Basitçe sıralama işleminin doğrudan verilerin yerinin değiştirilemsi ile değil de daha çok bu verileri gösteren gösterici (pointer) veya nesne atıfları…
Soru Cevaplama (Question Answering, QA)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Doğal dil işleme (natural language processing) çalışmalarının bir parçası olan soru cevaplama çalışmalarında amaç, doğal dildeki bir soruya doğru cevap verebilmektir. Soru cevaplama çalışmalarını bir kaç farklı şekilde gruplamak mümkündür. Unutulmaması gereken, soru cevaplama çalışmalarının hedefinde…
Güvenlik Saldırıları (Security Attacks)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir sisteme yapılan saldırıdır. Genellikle saldırılan sistem bir mesajlaşma sistemi (mesajlaşan taraflar) veya bir yazılımdan oluşmaktadır. Güvenlik salıdırılarındaki amaç, bilgi sızdırmak veya sisteme zarar vermek olarak özetlenebilir. Saldırgan tarafın saldırı sırasında takındığı tavra…
Genetik Algoritmalar (Genetic Algorithms)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin doğa bilimlerinden (biyoloji) öğrendiği ve kendi problemlerini çözmek için kullandığı bir yöntemdir. Bu algoritmada genetikte kullanılan temel 3 işlem kullanılır. Bu üç işlemin alt tipleri ayrıca açıklanacaktır ancak bu üç temel işlem: Çaprazlama…
Aday Anahtar (Candidate Key)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veritabanı teorisinde bir tabloyu tek başına tanımlayamay yeterli olan kolona verilen isimdir. Daha resmi bir tanımlamayla: Bir ilişkide bir aday anahtarın tekrar edildiği iki satır bulunamaz 1. adımda bahsedilen anahtarın bir alt kümesi bulunmaması. İlişkisel…
Birleştirme (Join)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER ilişkisel veritabanlarını matematiksel olarak modellemeye yarayan ilişkisel cebirde (relational algebra) kullanılan ve veri tabanında bulunan tabloları birleştirerek daha büyük tabloların çıkarılmasını sağlayan işlemdir. Kabaca her birleştirme (join) bir kartezyen çarpım (cartesian product) işlemidir. Birleştirme işlemleri…
Kartezyen Çarpım (Cartesian Product)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) iki kümenin elemanlarının sırayla karşılaştırılması durumudur. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Ali Baba Cem Yıldız T2 tablosu: Yaş Melsek…
Küme Bölme İşlemi (Set Division Operator)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Kümelerde ve ilişkisel cebir (Relational algebra) ilk kümede, ikinci kümeden tekrarlanan elemanları bulmak için kullanılır. Örneğin aşağıda T1 ve T2 isimli iki ayrı küme verilmiş olsun: T1 tablosu: İsim Soyisim Yaş Melsek Şadi Evren ŞEKER 30…