Varyans (Variance)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Varyans kavramı aslında olasılıktaki birkaç konuyu birlikte bilmeyi gerektiriyor. Basitçe tanımlamak gerekirse kare sapması (squared deviation) olarak tanımlanabilir. Basit bir örnek üzerinden konuyu anlatmaya çalışalım. Öncelikle sayısal olarak ifade edilebilecek bir rastsal süreç (stochastic process)…
Likelihood (Maximum Likelihood, Benzetim, İhtimaliyat)
Yazan :Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, istatistik ve veri madenciliği gibi konularda sıkça geçen ihtimaliyet (likelihood) kavramını açıklamaktır. Bu kavram basitçe, belirli bir zamana kadar yapılan gözlemlerin kullanılması ile, bu zamandan sonraki durumun tahmin edilmesi anlamındadır. Genellikle, geçmiş ve…
Markof Zinciri (Markov Chain)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, markof zinciri (markov chain) konusunu açıklamaktır. Tanımı itibriyle bir markof modeli (markov model) olan markof zincirleri aslında yönlü ve ağırlıklı birer şekil (weighted directed graph) olarak düşünülebilir. Zincirlerin en belirgin özelliği, şekilde…
Van Der Corput Dizilimi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, literatürde Van Der Corput dizilimi olarak geçen dizilimi açıklamaktır. Van der Corput dizilimi, aslında onluk tabandaki aşağıdai sayıların farklı tabanlara çevrilmesi ile elde edilen dizilimdir: 0.1, 0.2, 0.3, 0.4, 0.5, 0.6, 0.7,…
Flash Sort (Şimşek Sıralaması, Bora Sıralaması)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı bora sıralamasını (şimşek sıralaması, flash sort) açıklamaktır. Bu sıralama algoritması yapısal olarak aslında araya ekleme sıralamasının (insertion sort) özel bir hali olarak kabul edilebilir. Sıralama algoritmaları arasında parçalı sıralama özelliği olan diğer…
ADSL
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, günümüzde sıkça internet bağlantısı için tercih edilen ADSL teknolojisini açıklamaktır. ADSL kelimesi, ingilizce Asymmetric Digital Subscriber Line kelimelerinin baş harflerinden oluşmaktadır ve Türkçede asimetrik dijital üye hattı gibi bir terim ile karşılanabilir….
Belief Propogation (İnanç Yayılımı)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Türkçede inanç yayılması (veya iman neşri) olarak çevrilebilecek belief propagation konusu, bilgisayar bilimlerinde, makine öğrenmesi (machine learning) konusunun altında değerlendirilebilir. Algoritma ilk olarak Judea Pearl tarafından 1982 yılında yayınlanan makalesinde duyurulmuştur. Pearl, Judea (1982). “Reverend…
Çarpan Şekilleri (Factor Graphs)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, hesaplama algoritmaları ve istatistiksel çalışmalara temel teşkil eden çarpan şekillerini (factor graph) açıklamaktır. Çarpan şekilleri, özel bir şekil (graph) tipidir ve özellikle toplam çarpım algoritmalarının (sum-product algorithms) temelini oluşturur. Ayrıca hata düzeltme…
Markof Rastgele Alanı (Markov Random Field)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, fizik ve istatistik konularında sıkça geçen ve çoğu bilgisayar bilimleri konusuna temel teşkil eden Markof Rastgele Alanlarını (Markov Random Field) anlatmaktır. Esas itibariyle markof rastgele alanları, markof ağının (markov network), bir yönsüz…
matrisin determinantı (matrix determinant)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, matrislerin determinantını (masfuf muheddedad, matrix determinant) nasıl hesaplandığını anlatmaktır. Konuya basit matrisler ile başlayalım. Örneğin 2×2 boyutundaki bir matris için: basitçe det(A) = ad – bc şeklinde hesaplanabilir buradaki hesap aşağıda gösterilen…