Mahalanobis Mesafesi (Mahalanobis distance)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Başta istatistik olmak üzere, aralarında bilgisayar bilimlerinin de bulunduğu pek çok alanda kullanılan bir mesafe ölçüm sistemidir. Diğer ölçüm sistemlerinden en belirgin farkı, mesafe ayırımını elipsel bir düzlem üzerinde yapmasıdır. Basit bir elipsi ele alırsak:…
Hırsız Oyunu (Game of Nim)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, hırsız oyunu (game of nim) isimli oyun üzerinden asgari-azami ağaçları (minimax trees) açıklamaktır. Öncelikle oyunu kısaca anlatalım. Oyun iki kişi tarafından karşılıklı olarak sırayla oynanmaktadır. Oyun sayılabilir varlıklar üzerinden oynanır. Örneğin boncuk,…
İnkar Edilebilir Şifreleme (Deniable Encryption)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, veri güvenliği konusunda kullanılan inkar edilebilir şifreleme yöntemini açıklamaktır. İnkar edilebilir şifreleme (deniable encryption) basitçe, şifreleme sistemi hakkında tam yetkili bir kişinin ele geçirilmesi halinde, kişinin saldırganı kandırmak için kullanabileceği bir yöntemdir….
Etraflı Arama (Tam Arama, Exhaustive Search)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Literatürde tam arama veya etraflı arama olarak geçmektedir. İngilizcede “exhaustive search” terimi kullanılır. Genel olarak, arama algoritmalarının performansını arttırmak için kullanılan bir yöntemdir. Bir arama algoritmasının tam arama (exhaustive search) olabilmesi için aşağıdaki şartları sağlaması…
Taklitçi Algoritmalar (Memetik Algoritmalar, Memetic Algorithms)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Türkçe kaynaklarda, Memetik Algoritma olarak da geçmektedir. Sanırım isimlendirme konusundaki tartışmalar hiç bitmeyecek ama ben Taklitçi algoritmalar demeyi tercih ediyorum. Bunun sebebi İngilizce Memetic kelimesinin kökünün “meme” kelimesi ve “meme” kelimesinin etimolojik kökünün de “mimic”…
Çaprazlama (Crossover)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, yapay zekanın bir alt dalı olarak kabul edilebilecek genetik algoritmalarda (genetic algorithms) kullanılan temel işlemlerden (operators) birisidir. Basitçe iki geni alıp bu iki gen üzerindeki kromozomların bir kısmını birinci gen, diğer bir kısmını…
Evrimsel Algoritmalar (Evolutionary Algorithms)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Evrimsel Algoritmalar (Evolutionary Algorithms), bilgisayar bilimlerinde, yapay zeka çalışmalarının altında geçen bir konudur. Kabaca, doğadaki değişimin bilgisayar algoritmalarına uygulanması olarak düşünülebilir. Evrim kavramı, insanın gözlem yeteneğine dayanarak doğayı ve doğadaki değişimi algılama sürecidir. Buna göre…
Akıllı Ajanlar (Zeki Vekiller – Etmenler)
Yazanlar : İnci Elif SAĞLAM , Songül ÖZDEMİR , Yüsra GEDİK “Bu değerli raporlarını, sitede yayınlanmak üzere bana ulaştıran ve bu sayede konu üzerinde çalışan ve Türkçe kaynak ihtiyacı olan araştırmacılara yardımcı olan bu arkadaşları yürekten kutluyorum. – Şadi Evren…
Crypttool
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, veri güvenliği ve şifreleme konusunda kullanılan ve temel şifreleme algoritmalarını öğrenmek için geliştirilmiş olan Crypttool programında basit bir uygulamanın geliştirilmesidir. Programda, ilkel şifrelemelerden, kaydırma şifrelemesi (shift cipher) uygulamasını açıklayalım. Diğer algoritmalar da…
n-gram
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Verilen bir dizilimdeki (sequence) tekrar oranını bulmaya yarayan yöntemdir. İsmi n ve gram kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Buradaki n, tekrarın kontrol edildiği değerdir. Gram ise bu tekrarın dizilim içerisindeki ağrılığını ifade etmek için kullanılmıştır. Örneğin bir dizgi…