Markof Rastgele Alanı (Markov Random Field)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, fizik ve istatistik konularında sıkça geçen ve çoğu bilgisayar bilimleri konusuna temel teşkil eden Markof Rastgele Alanlarını (Markov Random Field) anlatmaktır. Esas itibariyle markof rastgele alanları, markof ağının (markov network), bir yönsüz…
matrisin determinantı (matrix determinant)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, matrislerin determinantını (masfuf muheddedad, matrix determinant) nasıl hesaplandığını anlatmaktır. Konuya basit matrisler ile başlayalım. Örneğin 2×2 boyutundaki bir matris için: basitçe det(A) = ad – bc şeklinde hesaplanabilir buradaki hesap aşağıda gösterilen…
HyperGraph (HiperGraf, İleri Şekil)
HyperGraph (HiperGraf, İleri Şekil) Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, hipergraf (ileri şekil, hypergraph) konusunu anlatmaktır. Matematiksel bir terim olan hipergraf kavramı, bilgisayar bilimlerinin çeşitli alanlarında kullanılmaktadır. Tanım itibariyle bir kenarın (edge) çok sayıdaki düğüme (node) bağlanabildiği özel…
Hit Time (Vuruş Zamanı)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Vurma zamanı (hitting time) kavramı, rastsal süreçlerin (stochastic processes, stokastik olaylar), verilen bir alt küme ile birleştiği zamanı işaret eder. Örneğin yazı tura oynayan bir tarafın, ilk yazı gelmesi haline bir vurma zamanı, yani gelebilecek…
Conditional Probability Distribution (Koşullu Olasılık Dağılımı)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, istatistikte geçen ve bilgisayar bilimlerinin çeşitli konularının anlaşılması için gereken koşullu olasılık dağılımını (conditional probability distribution) açıklamaktır. Koşullu olasılık dağılımı iki rast gele değişken (random variable) üzerinde tanımlıdır. Tek cümle ile tanımlanacak olursa,…
One Lane Bridge (Tek Şeritli Köprü) Problemi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu problemde, tek şeritli bir köprünün iki ucundan gelen araçların karşıya geçmesini senkronize etmemiz isteniyor. Köprü tek şeritli olduğu için anlık olarak bir yönde araç geçişi mümkün olabiliyor. Bir aracın karşıya geçmesi, ancak karşı taraftan…
Sleeping Barber (Uyuyan Berber) Problemi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Problemin tanımı : Bir berber dükkanında, bir bekleme salonu, bu salonda n adet sandelye ve ayrıca m adet berber koltuğu bulunmaktadır. Sistemimizde m adet de berber olduğunu düşünelim. Şayet hiç bekleyen müşteri yoksa berber uyumaya…
Linearly Dependence of Vectors (Vektörlerin Doğrusal Bağımlılığı)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, yöneylerde ( vektörlerde, vectors), doğrusal bağlılık ve bağımsızlık (linearly dependent , linearly independent) durumlarını açıklamaktır. Bir yöney, diğer yöneyin sabit çarpımı ise (scalar multiple) bu iki yöney birbirine doğrusal bağımlıdır denilebilir. Örnek…
Matrisin Derecesi (Matrix Rank)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, masfuf derecesini (matrix rank, matris sırası) açıklamaktır. Konunun detayına geçmeden önce belirtmek isterim ki, matris derecesi terimi ingilizce (matrix degree, veya degree of a matrix) terimleri ile karışmaya pek müsaittir. Bu terimler…
Row Echelon Matrix (Satır Kademe Matrisi)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bu yazının amacı, kademe matrisin (echelon matrix) açıklamaktır. Bu yazı kapsamında kademe matrisinin yanında bir matrisin nasıl kademe dönüşümü (echelon transformation) yapıldığı, satır kademe şekli (row echelon form) ve indirilmiş satır kademe şekli (reduced row echelon…
