Gerekircilik (Nedensellik, Determinism)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bir olayın başka bir olayı gerektirmesi durumudur. Basitçe neden-sonuç ilişkisine dayanlı felsefi yaklaşımdır. Buna göre bütün olaylara nesnel bir yaklaşımda bulunulur ve bu yaklaşım her zaman aynı sonucu verir. gerekircilik yaklaşımı aynı zamanda bir düşünce yapısının…
Matris Mod (Masfuf Hali,Matrix Mod)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir matriksin modulosunu alma işlemidir. Basitçe bir dizide bulunan sayılardan en fazla tekrarlı olanını döndürür. Şayet sayılardan hiçbirisi tekrar etmiyorsa o zaman bu matriksin mod’u yoktur. Şayet aynı sayıda tekrar eden iki farklı sayı bulunuyorsa…
Hamming Mesafesi (Hamming Distance)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Hamming mesafesi bilgisayar bilimlerinde aynı uzunluktaki iki dizgi (string) arasında, birbirine dönüşmesi için gerekli olan yer değiştirme sayısını verir. Yani basitçe bir dizginin diğer dizgiden ne kadar farklı olduğunu gösterir. Örneğin aşağıda bazı dizgiler arasındaki…
Gauss Sadeleştirmesi (Gaussian Elimination)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Gauss sadeleştirme yöntemi çok bilineyenli 1. derece denklemleri çözmek için kullanılır. Basitçe birden fazla değişkeni bulunan 1. derece bir denklemi çözmek için bilinmeyen sayısı kadar denklem gerekir. Bu denklemlerden bir tanesi seçilerek diğer denklemleri sadeleştirmek…
Fibonacci Sayıları (Fibonacci Numbers)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde çok sık kullanılan sayı serileridir. Bu sayıların önemi özyineli (recursive) fonksiyonlar ile kolayca yazılabilmesidir. Fibonacci serisinin ilk iki sayısı 1’dir. Diğer sayılar ise kendinden önceki iki sayının toplamıdır. fib0=1 fib1=1 fib2=fib0 + fib1…
İstikra ile ispat (Tüme varım, Proof by Induction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bir kaziyeyi (önerme) ispat ederek nazariye (teorem) elde etme yöntemidir. İstikra cüz’îler (tikeller) den küllî (tümel) ye gitme yöntemidir dolayısıyla örneklerden yola çıkarak her zaman için geçerli bir sonuç elde ederek ispat yapılır. Her istikra için…
İstikra(Tüme varım, Induction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER İstikra lügatte, etraflıca düşünüp araştırma (tetebbu’) anlamına gelir. Bir yöntem olarak ise cüz’îler (tikeller) den küllî (tümel) ye gitme yöntemidir. Mantıkçılara göre istikrâ, küllînin hükmünü vermek için cüz’îler hakkında verilen hükümleri kapsayan önermelerden oluşan bir sözdür….
burhan-ı mütenakıs (proof by contradiction, olmayana ergi)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Çok kullanılan ispat yöntemlerinden birisidir. Buna göre ispatlanmak istenen kaziyenin (önermenin) tersinin yanlışlığı ispat edilirse sonuca ulaşılmış ve bir nazariye (teorem) elde edilmiş demektir. Basit bir günlük örnek şu şekilde verilebilir. Örneğin Ali, Ahmetin kapıdan…
Binaen Burhan (İnşâa ile İspat , Proof by Construction, Binaenaleyh)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan ispat yöntemlerinden birisidir. Bu yöntemde bir varlığın oluşmasının gösterilmesi hedeflenir. Örneğin aşağıdaki teoriyi inşaa yöntemi ile ispat edelim: “2’den büyük her çift n sayısı için n düğüm içeren 3-düzenli graf bulunur” Öncelikle…
Nazariye (Teori, Kuram, Theorem)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri açısından matematiksel olarak ispat edilmişi kaziyeler (önermeler, statements) birer nazariyedir. Bazı kaziyelerin(önermelerin) doğruluğu ise sırf farklı teorilerin ıspatına yardımcı oluyor diye ıspatlanır. Bu tip kaziyelere (önermelere) ise önkuram (önsav, lemma) adı verilmektedir. Bazı durumlarda…