Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sıra (queue) teorisinde, sıradaki bir varlığın ne kadar meşgul edildiğini ölçmeye ve bu ölçüme göre kararlar vermeye verilen isimdir. İstatistiksel olarak ρ sembolü ile gösterilir ve şayet ρ değeri 1’den büyükse sıranın uzadığı,…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Knuth-Morris-Prat algoritması bir kelimenin (yada bir metin parçasının) bir metin içerisinde aranmasını sağlayan algoritmadır. Basitçe bu algoritmada bir kelimenin aranan metinde bakılması ve bakıldığı yerde bulunamaması durumunda nerede olabileceği ile ilgili bir bilginin elde edilmesi…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Edebiyatta bir sanat olan aksi müfret, bir kelimenin ya da bir cümlenin baştan ve sondan okunuşunun aynı olması durumudur. Bazı kaynaklarda bedii sanatı olarak da zikredilmektedir. Örneğin Yasin sûresi 40. ayette (Küllün fi felek) “Aya…

Yazan: Şadi Evren ŞEKER Latince bölünemez anlamına gelen atom kökünden üretilen bu kelime, bilgisayar bilimlerinde çeşitli alanlarda bir bilginin veya bir varlığın bölünemediğini ifade eder. Örneğin programlama dillerinde bir dilin atomic (bölünemez) en küçük üyesi bu anlama gelmektedir. Mesela C…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir dilin, içerik bağımsız gramer (context free grammer, CFG) ile gösterilemeyeceğini ispatlamaya yarar. Yani pompalama ön savı sayesinde bir dilin CFG olmadığı ispatlanabilir ancak olduğu ispatlanamaz. Şayet pompalama önsavını geçemyorsa CFG değildir denilebilir…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir dilin Düzenli ifadele (Regular expression) olup olmadığının belirlenmesi için kullanılan pomplama önsavıdı (pumping lemma). Basitçe düzenli ifadede olup olmadığı sınanacak bir w dili için (yani L = w için) w= xyz şeklinde bir açılım…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde dil tasarımı (language design, compiler design) konusunda önemli araçlardan birisidir. Bu önsava (lemma) göre şayet bir dil, bir herhangi bir gruba ( içerik bağımsız dil (context free language) veya düzenli ifadeler (Regular expression)…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, dil tasarımı sırasında kullanılan bir gramer tipidir. Basitçe bir dilin kurallarını (dilbilgisini, grammer) tanımlamak için kullanılır. Örneğin: S -> a Yukarıdaki dil tanımında bir büyük harfle gösterilen (S) bir de küçük harfle gösterilen…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir dilin tasarımı sırasında, içerik bağımsız bir gramer ile oluşturulması durumudur. Basitçe bir aşağı sürüklemeli otomat (push down automata) tarafından kabul edilen dil çeşididir. Bazı kaynaklarda bağlamdan bağımsız dil olarak da geçmektedir. Örneğin…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sıralama işleminin çok büyük veriler üzerinde yapılması durumunda tercih edilen bir sıralama yöntemidir. Basitçe sıralama işleminin doğrudan verilerin yerinin değiştirilemsi ile değil de daha çok bu verileri gösteren gösterici (pointer) veya nesne atıfları…