İçerikten Bağımsız Gramer (context free grammer, CFG)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, dil tasarımı sırasında kullanılan bir gramer tipidir. Basitçe bir dilin kurallarını (dilbilgisini, grammer) tanımlamak için kullanılır. Örneğin: S -> a Yukarıdaki dil tanımında bir büyük harfle gösterilen (S) bir de küçük harfle gösterilen…
İçerikten bağımsız dil (Context Free Language, CFL)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir dilin tasarımı sırasında, içerik bağımsız bir gramer ile oluşturulması durumudur. Basitçe bir aşağı sürüklemeli otomat (push down automata) tarafından kabul edilen dil çeşididir. Bazı kaynaklarda bağlamdan bağımsız dil olarak da geçmektedir. Örneğin…
EBNF (Uzatılmış BNF, Extended Backus Normal Form)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde dil tasarımı konusunda kullanılan backus normal şeklinin (backus normal form) özel bir halidir. Basitçe standart BNF’te yazılan kuralların birleştirilerek daha sade yazılmasını hedefler. Bu durumu aşağıdaki örnek üzerinden görebiliriz: Örneğin BNF olarak yazılan…
Dolaylı sıralama (Indirect Sort, Gayrimüstakim sıralama)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sıralama işleminin çok büyük veriler üzerinde yapılması durumunda tercih edilen bir sıralama yöntemidir. Basitçe sıralama işleminin doğrudan verilerin yerinin değiştirilemsi ile değil de daha çok bu verileri gösteren gösterici (pointer) veya nesne atıfları…
Harici Sıralama (External Sort)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir sıralama algoritmasının tamamının bilgisayarın hafızasına (Memory, RAM) yüklü olmaması durumudur. Yani klasik olarak bir dizi (array) veya bağlı liste (linked list) üzerinde yapılan sıralamaları dahili sıralama (internal sort) olarak isimlendirmek mümkündür. Harici sıralama klasik…
Graflarda Kesitler (Cut in Graphs, Ağaçlarda Kesitler)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Graf teorisinde (graph theory) bir ağacın içerisinden bir kısmınkesilmesine dayalı işlemdir. Bir ağaç (tree) yada bir graf( graph) kesildiğinde tek bir kesilme ile iki parçaya ayrıldığı kabul edilir. Bir kesitin boyutu kestiği kenar (edge) sayısı…
A Yıldız Arama Algoritması (A Star Search Algorithm, A*)
A Yıldız Arama Algoritması (A Star Search Algorithm, A*) Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde en kısa yol bulmak için kullanılan algoritmalardan birisidir. Örneğin seyyar tüccar problemi (travelling salesman problem, TSP) gibi bir problemin çözümünde kullanılabilir. Benzer şekilde oyun…
Huffman Kodlaması (Huffman Encoding)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde veri sıkıştırmak için kullanılan bir kodlama yöntemidir. Kayıpsız (lossless) olarak veriyir sıkıştırıp tekrar açmak için kullanılır. Huffman kodlamasının en büyük avantajlarından birisi kullanılan karakterlerin frekanslarına göre bir kodlama yapması ve bu sayede sık…
Varlık-Ağaç Modelleme (Tree Model)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar grafiklerinde nesneleri modellemek için kullanılan yapılardan birisidir. Buna göre modelleme işlemi için bir veri ağacı kullanılır ve bu veri ağacının her üyesi bir nesneden oluşur. Bu sayede nesneler arasındaki bağlantı tutulabileceği gibi nesneler gruplanarak…
Yönlü Düz Ağaçlar (Directed Acyclic Graph)
Yazan : Şadi Evren Şeker Bilgisayar bilimlerinde veri modellemede kullanılan Düz ağaçların (acyclic graph), yani içinde herhangi bir döngü (daire) bulunmayan ağaçların, yani bir noktadan birden fazla geçme imkanı bulunmayan ağaçların, yön almış halleridir. Yani her kol (edge) bir yön…