Yazan : Şadi Evren ŞEKER Zeki vekiller (etmenler, ajanlar) kavram olarak, bilgisayar bilimlerine, felsefe, biyoloji ve ekonomi alanındaki çalışmalardan sonra girmiştir. Bu alanlardaki anlamı ve kullanımı, genellikle herhangi bir işin farklı bir vekil tarafından yürütülmesi olarak anlaşılabilir. Bilgisayar bilimlerin açısından…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Şifreleme yöntemlerine karşı geliştirilen casusluk (tecessüs) yapılarından birisidir. Yöntem, özellikle SPN kısaltması ile bilinen yerdeğiştirme – permütasyon ağları (substitution permutation network) üzerinde etkilidir. Özellikle bu ağın temel teşkil ettiği fiestel ağlarını (fiestel network) kullanan blowfish,…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri de dahil olmak üzere, şifreleme yöntemlerinin kullanıldığı çeşitli bilim dallarında kullanılan saldırı yöntemlerinin bir çeşidinin ismidir. Bu yöntem kabaca sistemi bir kara kutu yaklaşımı (black box) ile ele alır ve bu kutunun girişindeki…

Orijinal ismi Sierpiński olan Polonyalı matematikçi tarafından 1915 yılında tanımlanan bu üçgen, yapı olarak özyineli (recursive) iç üçgenlerden oluşur. Kısaca üçgenin her parçası, üç adet alt üçgen oluşturacak şekilde bölünür. Örneğin aşağıdaki eşkenar üçgeni ele alalım: Bu üçgenin üç köşesinde…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan özetleme fonksiyonları, genellikle büyük bir verinin daha küçük bir hale getirilmesine yarar. Bu anlamda özetleme fonksiyonları veri doğrulama (data verification) , veri bütünlüğü (data integrity), veri güvenliği (security) ve şifreleme (encryption) gibi…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Özellikle özetleme fonksiyonlarının (hashing functions) bilgileri sınıflandırması sırasında kullanılan formülün ikinci dereceden olması durumudur. Özetleme fonksiyonlarında, sık kullanılan doğrusal sondalama (linear probing) yönteminin tersine, bir bilgiyi tasnif ederken, ardışık olarak veriler üzerinde hareket etmez, bunun…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan kayıpsız sıkıştırma (lossless compression) algoritmalarından birisidir. İsmini, algoritmayı 1978 yılında bulan Lempel Ziv ve Welch isimli kişilerin baş harflerinden almıştır. Algoritma, sıkıştırılacak metin içerisinde harf harf ilerleyerek, mümkün olan en fazla harfi…

Yazan: Şefik İlkin Serengil İlk olarak Birinci Dünya Savaşının sonlarında Alman Mühendis Arthur Scherbius tarafından keşfedilmiştir. Üretilen bu model ve varyasyonları 1920’lerin başlarında ticari amaçlı kullanılmış, ardından en dikkat çekeni İkinci Dünya Savaşı öncesinde ve süresince Nazi Almanya’sında olmak üzere…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Milattan sonra 4. Yüz yıllarda brahman alimlerinden Vatsyayana tarafından yazılan ve milattan önce 4. Yüz yıllarla kadar dayanan çeşitli kitabelere dayanan kama-sutra isimli kitapta belirtildiğine göre bir kadının 64 ayrı sanatta kendisini geliştirmesi gerekir. Günümüzde…

Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan veri güvenliği ve şifreleme konusundaki bazı kaynaklara göre yerine koyma (substitution cipher) örneklerinden birisidir. Çoğu kaynak açısından ise bir şifreleme yöntemi olarak kabul edilmez. Öncelikle sistemin nasıl çalıştığını inceleyelim sonra neden bir…