RC4 Şifrelemesi (RC4 Cipher, ARC4, ARCFOUR)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER SSL (Secure Session Layer, Güvenli Oturum Katmanı), WEP (Wireless Equivalent Privacy, Kablosuz Denk Mahremiyet), WPA (Wireless Protected Access, Kablosuz Korumalı Erişim) gibi güncel pekçok uygulamada kullanılan RC4, bir akış şifreleme uygulamasıdır. RC4 rasgele olarak ürettiği anahtar…
Blowfish Şifreleme (balon balığı şifrelemesi, blowfish cipher)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Feistel ağı kullanan bir blok şifreleme yöntemidir. 1993 yılında Bruce Schnider tarafından DES’e alternatif olarak geliştirilen yöntem simetrik, anahtarlamalı, bir blok şifreleme yöntemidir.Schneier’ın bu yöntemi geliştirmesindeki en büyük sebep DES gibi patentli yöntemlerin kullanılmasına bir alternatif…
Feistel Şifreleme (Feistel Cipher, Fesitel Ağı, Feistel Network)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Adını, alman şifreleme uzmanı Horst Feistel’den alan şifreleme methodu, blok şifreleme kullanmaktadır ve güncel pek çok blok şifreleme yöntemine temel teşkil etmektedir. Feistel şifrelemesinin en büyük avantajı şifreleme (encryption) ve açma (decryption) işlemlerinin çok benzer…
Ortak Bölenlerin En Büyüğü (OBEB, GCD, Greatest Common Divisor)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER İki sayının ortak bölenlerinin en büyüğü ile kastedilen iki sayı çarpanlarına ayrıldığında ortak çarpanlarının en büyüğüdür. Örneğin 27 ve 18 sayılarının en büyük ortak bölenleri 9 dur çünkü 9 iki sayıyı da böler, ve iki…
Kerckhoff Prensibi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde şifreleme yöntemleri için ortaya atılmış bir prensiptir. Bu prensibe göre bir şifreleme sisteminin aşağıdaki özellikleri bulunmalıdır. 1. Sistemin tamamı veya bir parçası matematiksel olarak geri açılamaz olmalıdır. 2. Sistemin gizli tutulması gerekememelidir. Sistemin…
Hitabe (Nutuk, Söylev, Discourse)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Hitabe, dil bilim açısından bir konu üzerine yoğunlaşmış birden fazla cümleden meydana gelen açıklama, konuşma, diyalog ya da tartışmalara verilen isimdir. Anlambilimsel (semantic) çalışmalar açısından aynı konuya yönelmiş cümlelerin anlattığı konunun bulunması kolay hale gelmektedir. Hitabe…
Terminoloji Çıkarımı (Terminology Extraction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Terminoloji çıkarımı doğal dil işlemenin uygulama konularından birisi olan bilgi çıkarımının alt konusudur. Amaç verilen bir külliyattan (corpus) otomatik olarak terimleri ve anlamlarını çıkarmaktır. Günümüzde gelişen İnternet kaynaklarına bağlı olarak anlambilimsel ağlar (Semantic web) çalışmaları ve…
Külliyat (corpus)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Dil biliminde ve günümüz doğal dil işleme çalışmalarında külliyat (corpus) kelimesi ile kastedilen, çok sayıdaki metnin düzenli ve yapısal olarak bir arada bulunması durumudur. Külliyatlar, muhteviyatına göre tek dilli (tek bir dilden metinler içeren) veya çok…
Eş Atıf (Coreference)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bir isim zincirinde (birbirine atıfta bulunarak ilişkilendirilen kelime listesi) aynı kelimeye atıfta bulunan birden fazla kelimenin bulunması durumudur. Örneğin “Sen, o adamın, senin arkadaşın olduğunu söylemiştin” cümlesinde “Sen” ve “senin” kelimleri aynı kişiye atıfta bulunmaktadır. Bu…
Bilgi Çıkarımı (Information Extraction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgi çıkarımı konusu, genellikle bir metin üzerinde doğal dil işleme kullanılarak belirli kriterdeki bilgileri elde etmeyi hedefler. Bu işlem sırasında örneğin bir kalıba uygun olan verilerin çıkarılması istenebilir. Amaç çok miktardaki veriyi otomatik olarak işleyen bir…