Hesaplanabilirlik Teorisi (Computability Theory)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri ve matematik açısından bir problemin sonucunun bulunup bulunamayacağı veya bir problemin sonucunun hesaplanabilir oldup olmadığı ile ilgilenen çalışma alanıdır. Karmaşıklık teorisi ile sıkça karıştırıldığı için aralarındaki farkı söyleyerek başlamakta yarar var. Karmaşıklık teorisi…
Dizgi Eş Şekilliliği (String Homomorphism)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Dizgiler (strings) üzerinde tanımlı bir işlemdir. Basitçe bir alfabe üzerinden çıkarılan bir dizgi (string) ile diğer bir dizgi arasındaki harf atamalarının aynı olması durumudur. Sayısal bir örnek olması açısından üç harfli bir kelimenin ilk harfi…
Muntazam Diller (Formal Languages)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kısaca istisnası olmayan dillere muntazam dil diyebiliriz. Muntazam diller bilgisayar bilimlerinde, mantıkta ve dilbilim (linguistic) çalışmalarında kullanılan bir dil ailesidir. Dilde bulunan bütün öğeler ve dilin ulaşabileceği sınırlar belirli kurallar dahilinde tanımlanabiliyorsa bu dillere muntazam…
Anlamsal Bağ (Semantic Link)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde yapay zeka konusunda özellikle de doğal dil işleme ile ilgili yapılan çalışmaların önemli bir kısmını anlambilim (sematic) kaplar. Kısaca bir metin veya ortamdan elde edilen bilginin anlamını çıkarmak ve bu anlamı kullanışlı hale…
Küme Teorisi (Set Theory)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri de dahil olmak üzere pekçok bilim ve mühendisliğin kullandığı kümeler teorisinde göre bir küme basitçe boş veya belirli sayıda elamanı bulunan grubun ismidir. Buna göre bir kümenin elemanları bulunabilir ve ayrıca kümelere kolaylık…
Güç Kümesi (Kuvvet Kümesi, Power Set)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Ayrık matematikte (Discrete Math) kullanılan bir terimdir. Basitçe bir kümenin boş küme de dahil olma üzere bütün altkümelerini içere kümedir. A2 olarak da gösterilir , A kümesinin kuvvet kümesi olarak okunur (bazı kaynaklarda güç kümesi…
Malumat Çıkarımı (Knowledge Retrieval)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Malumat çıkarımı aslında bilişsel bilimin (cognitive science) çalışma alanlarından olmakla beraber insanlığın çok eskiden beri kendi adına yaptığı bir eylemin ismidir. Basitçe insanoğlunun gözlemleyerek, okuyarak, dinleyerek, düşünerek veya benzeri eylemlerle dış veya iç dünyasından bir…
Malümat İfadesi (Knowledge Representation)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde oldukça önemli konulardan biriside işlenen veri, bilgi, malumat veya ifranın (data,information,knowledge, wisdom) gösterilmesi ve işlenebilmesidir. Temel olarak bilgisayar bilimlerinin yapay zeka konusunun araştırma alanına giren malumat ifadesi konusu “nasıl düşünüyoruz?” sorusuna da cevap…
Prüfer Dizilimi (Prüfer Sequence)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri de dahil olmak üzere pek çok bilim ve mühendislik alanının ortak çalışma konularından birisi olan graf teorisindeki (graph theory) bir hesaplama veya gösterim algoritmasıdır. Ağaç (tree) yapısındaki graflar için yani dairesel olmayan graflar…
Sıfır Bilgi İspatı (Zero-Knowledge proof)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin bir çalışma alanı olan veri güvenliği konusunda kullanılan bir algoritmadır. Sıfır bilgi protokolü (zero knowledge protocol) ismi de verilir. Algoritmanın çözmeye çalıştığı problem aslında oldukça eski ve sık rastlanır bir problemdir. “Bir bilgiyi…
