Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Automata (Otomatlar) Bilgisayar Felsefesi Derleyiciler Programlama Dilleri
İçerik Bağımsız Gramerler için Pompalama Önsavı (Pumping Lemma for Context Free Grammers)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir dilin, içerik bağımsız gramer (context free grammer, CFG) ile gösterilemeyeceğini ispatlamaya yarar. Yani pompalama ön savı sayesinde bir dilin CFG olmadığı ispatlanabilir ancak olduğu ispatlanamaz. Şayet pompalama önsavını geçemyorsa CFG değildir denilebilir…
Düzenli İfadelerde Pompalama Önsavı (Pumping Lemma for Regular Expressions)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir dilin Düzenli ifadele (Regular expression) olup olmadığının belirlenmesi için kullanılan pomplama önsavıdı (pumping lemma). Basitçe düzenli ifadede olup olmadığı sınanacak bir w dili için (yani L = w için) w= xyz şeklinde bir açılım…
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Automata (Otomatlar) Bilgisayar Felsefesi Derleyiciler Programlama Dilleri
Pompalama Önsavı (Pumping Lemma)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde dil tasarımı (language design, compiler design) konusunda önemli araçlardan birisidir. Bu önsava (lemma) göre şayet bir dil, bir herhangi bir gruba ( içerik bağımsız dil (context free language) veya düzenli ifadeler (Regular expression)…
Uyum (Agreement, Kabul, Bağıt, Mutabakat)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin bir çalışma alanı olan doğal dil işleme (Natural language processing) konusunda ve dolayısıyla dilbilim (linguistic) konusunda kullanılan bir kavramdır. Bu kavrama göre bir dilde aynı anlama gelen kelimelerin sayı, cinsiyet, kişi veya duruma…
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Automata (Otomatlar) Derleyiciler Doğal Dil İşleme (NLP) Programlama Dilleri Temel Bilgisayar Kavramları
İçerikten Bağımsız Gramer (context free grammer, CFG)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, dil tasarımı sırasında kullanılan bir gramer tipidir. Basitçe bir dilin kurallarını (dilbilgisini, grammer) tanımlamak için kullanılır. Örneğin: S -> a Yukarıdaki dil tanımında bir büyük harfle gösterilen (S) bir de küçük harfle gösterilen…
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Automata (Otomatlar) Derleyiciler Doğal Dil İşleme (NLP) Temel Bilgisayar Kavramları
İçerikten bağımsız dil (Context Free Language, CFL)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir dilin tasarımı sırasında, içerik bağımsız bir gramer ile oluşturulması durumudur. Basitçe bir aşağı sürüklemeli otomat (push down automata) tarafından kabul edilen dil çeşididir. Bazı kaynaklarda bağlamdan bağımsız dil olarak da geçmektedir. Örneğin…
EBNF (Uzatılmış BNF, Extended Backus Normal Form)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde dil tasarımı konusunda kullanılan backus normal şeklinin (backus normal form) özel bir halidir. Basitçe standart BNF’te yazılan kuralların birleştirilerek daha sade yazılmasını hedefler. Bu durumu aşağıdaki örnek üzerinden görebiliriz: Örneğin BNF olarak yazılan…
Kapak Fonksiyonu (Trapdoor Function)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Tek yönlü fonksiyon (one way function) veya kilit fonksiyonu (padlock function) ismi de verilen bu fonksiyon tiplerinin en temel özelliğ tersinin olmamasıdır. Basitçe bir sayının bir fonksiyona verilmesi sonucunda çıkan değerden tekrar sayının orjinal halinin…
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Bilgisayar Felsefesi Temel Bilgisayar Kavramları Veri Yapıları
Dolaylı sıralama (Indirect Sort, Gayrimüstakim sıralama)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde sıralama işleminin çok büyük veriler üzerinde yapılması durumunda tercih edilen bir sıralama yöntemidir. Basitçe sıralama işleminin doğrudan verilerin yerinin değiştirilemsi ile değil de daha çok bu verileri gösteren gösterici (pointer) veya nesne atıfları…
Bora Saldırısı (Tempest Attack)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar güvenliği sağlanması sırasında, bilgisayarların yaymış olduğu, ses, radyasyon, ışık gibi yan yayılımların kullanılması ile gizli bilginin elde edilmesidir. Örneğin, şifreleme yapılan bir bilgisayar odasında, saldırgan tarafın ses dinlemesi yaptığını düşünelim. Normalde hiç bir bilgi…
