Yazan : Şadi Evren ŞEKER (mesaj) 18:50, 10 Mayıs 2013 (EEST)

Kullandırım (availability), performans değerlendirme kriterlerinde geçen bir Anahtar Performans Göstergesidir (APG, Key Performance Indicator, KPI) ve genelde bilişim sektörü tarafından ve MIS çalışmalarında kullanılır. Konu başlıkları [gizle] 1 Hesaplanması 2 Ek Kavramlar 3 Örnek 4 Yorumlar ve Sorular [düzenle] Hesaplanması En basit hesaplanma şekli, bir sistemin çalışır durumdaki süresi (uptime) ve toplam süresi (çalışır veya çalışmaz durumdaki süresi) arasındaki orandır.

[latex] K = frac{E[mathrm{Calisir Zaman}]}{E[mathrm{CalisirZaman}]+E[mathrm{CalismazZaman}]} [/latex]

Aşağıdaki gibi bir [latex] X(t) [/latex] fonksiyonu tanımlayalım:

[latex] X(t)= begin{cases} 1, & mbox t {zamanindaki sistem fonksiyonu}\ 0, & mbox{diger zamanlar} end{cases}[/latex]

bu durumda, LaTeX: t>0 durumu için kullandırım fonkisyonu LaTeX: K(t) aşağıdaki şekilde tanımlanabilir:

[latex] K(t)=Pr[X(t)=1]=E[X(t)].[/latex]

Ortalama kullandırım bir reel sayı olarak tanılanabilir. Şayet lalettayin bir LaTeX: c>0 sayısı alınırsa, kullandırım aşağıdaki şekilde tanımlanabilir:

[latex] K_c = frac{1}{c}int_0^c K(t),dt.[/latex]
Kararlı durum için aşağıdaki şekilde formüllendirilebilir:

[latex] K = lim_{c rightarrow infty} K_c.[/latex]
Şayet sınırlı bir durum için, örneğin [latex](0,c] [/latex]

sınırları için kullandırım tanımlanacak olursa:

[latex] K_{infty}=lim_{c rightarrow infty} K_c = lim_{c rightarrow infty}frac{1}{c}int_0^c K(t),dt,quad c > 0.[/latex]

Ek Kavramlar

Öz kullandırım (Inherent Availability), tanım olarak bir sistemdeki aktif süreçteki kullandırım oranıdır. Örneğin tedarik süreleri (gecikmeden kaynaklanan değil, beklenen tedarik süreleri) veya mesai saatleri dışında zaten kapalı olması gereken makine parkı vs. bu sürenin hesabına dahil edilmez.

Kullandırılmazlık (Unavailability), tanım itibariyle, kullandırımın tersidir, 1-Kullandırım olarak hesaplanır ve bir sistemin kullandırılamadığı zamanı ifade eder.

[latex] U = 1 – K [/latex]

Örnek

Örneğimizde, Ortalama Hata Olma Süresi (Mean Time To Failures, MTTF) değeri 81.5 yıl ve Ortalama Tamir Süresü (Mean Time To Repair, MTTR) değeri olarak 1 saat verilmiş olsun: MTTF saat olarak = 81.5*365*24=713940 (Bu değer, aslında kullandırılmazlık (unavailability) süresinin azami değeridir)

Öz Kullandırım (Inherent Availability)

[latex] (K_i) = frac{MTTF}{(MTTF+MTTR)} = frac{713940}{713941} = 99.999859[/latex]

Öz Kullandırılmazlık = %0.000141

Ekipmandan kaynaklanan kullandırılmazlık (saat / yıl olarak) U=0.01235 saat / yıl.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir