Blum Blum Shub
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir adi rastgele (Pseudorandom) algortiması olan blum blum shub, aşağıda gösterilen formülü kullanarak rasgele sayılar üretmektedir: xn+1 = (xn)2 mod M Buradaki M sayısı p ve q gibi iki asal sayının çarpımından oluşmaktadır (M =…
Extranet (Dış ağ)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kabaca bir kurumun dışarıya açık ağı anlamına gelmektediir. Örneğin bir firmanın kendi sunucularına erişim için kurmuş olduğu kurumsal ağın (Intranet) dışarıya açılması ve iş yaptığı çeşitli firmaların erişimi için dışarıdan erişilebilir bir ağ sağlaması durumudur….
Intranet (İç Ağ)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Gelişen ağ teknolojileri ile birlikte İnternet’in özelleştirilmesi de mümkün olmuştur. Örneğin bir şirketin posta sunucuları (mail servers), web sunucuları (web servers) DNS’i, FTP sunucuları ve benzeri pekçok sunucusu bulunmaktadır. Şayet şirket bu sunucuları kendisine özgü…
Çift Yölü İletişim (Duplex Communication)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir iletişimin tipini belirlemek için kullanılan terimdir. Kabaca bir otoyolun tek yönlü veya çift yönlü olması mümkündür. Çift yönlü otoyolun ise tek şerit veya çift şerit olması mümkündür. Duplex terimi aynı anda iki tarafında iletişim…
Borulama (Pipelining)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER ismini boru hatlarının işleyişinden alan yaklaşım, kısaca bir işlem borunun sonundayken, borunun başından yeni bir işin konulabileceğini anlatmaktadır. Buna göre örneğin bir işin (process) çalışması için 4 farklı safhadan geçmesi gerekiyor olsun: Fetch (almak) Decode…
Tip İnkılabı (Tip Dönüştürme, Type Casting)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Programlama dilinde bir değişkenin (variable) tipinin değiştirilmesi anlamındadır. Temel olarak değişkenlerin tanımlandığı andan itibaren bir tipi bulunur. Bunun her ne kadar bazı dillerde istisnası olsa da (php, visual basic, perl gibi) bu dillerde de değişkenin…
POP3
Yazan : Şadi Evren ŞEKER POP3 protokolü, post office protocol (postahane, postane protokolünün) kısaltılmışıdır. Bu protokolün çalışma mantığı sürekli bağlı kalmayan kullanıcıların gelen iletilerinin sunucuda saklanmasına dayanır. Buna göre her kullanıcının, sunucu üzerinde bir posta kutusu bulunur ve gelen iletiler…
Yığın İş ( Batch Job, Batch Process )
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, belirli bir zamanda yapılması planlanan çoğunlukla kullanıcı etkileşimi gerektirmeyen işlerin biriktirilmesidir. Örneğin sistemin yedeğinin alınması için 10 ayrı bilgisayara bağlanılarak her bilgisayardan dosyalar alınıp sunucuya kaydedilecek olsun. Bu işlemi şirketin kapalı olduğu gece…
Kıtlık (Starvation)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir algoritmada sıra bekleyen işlere bir türlü sıra gelmemesi durumudur. Teorik olarak sıradaki her işe birgün sıra gelecektir ancak fiiliyatta bu bir türlü gerçekleşmeyebilir. Bu tip problemler genelde öncelik tanımlanmış olan algoritmalarda çıkar. Şöyle bir…
Matrisin tersinin alınması (Mantrix Inverse)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir matrisin tersini almak çarpma işlemine göre tersini almak anlamındadır. Örneğin A ve B matrislerinin çarpımından C matrisi çıkıyorsa; C matrisi ile A matrisinin tersi B matrisini vermelidir. Bunu bir nevi bölme olarak düşünmek de…