Blowfish Şifreleme (balon balığı şifrelemesi, blowfish cipher)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Feistel ağı kullanan bir blok şifreleme yöntemidir. 1993 yılında Bruce Schnider tarafından DES’e alternatif olarak geliştirilen yöntem simetrik, anahtarlamalı, bir blok şifreleme yöntemidir.Schneier’ın bu yöntemi geliştirmesindeki en büyük sebep DES gibi patentli yöntemlerin kullanılmasına bir alternatif…
Feistel Şifreleme (Feistel Cipher, Fesitel Ağı, Feistel Network)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Adını, alman şifreleme uzmanı Horst Feistel’den alan şifreleme methodu, blok şifreleme kullanmaktadır ve güncel pek çok blok şifreleme yöntemine temel teşkil etmektedir. Feistel şifrelemesinin en büyük avantajı şifreleme (encryption) ve açma (decryption) işlemlerinin çok benzer…
Sıra (Queue)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Sıra, basit veri yapılarından birisidir. Buna göre bir sıraya ilk giren ilk çıkar (FIFO , first in first out fifo). Bazı kaynaklarda kuyruk kelimesi de kullanılır. Basitçe bir gişe önündeki bilet kuyruğu veya bilet sırası…
Ortak Bölenlerin En Büyüğü (OBEB, GCD, Greatest Common Divisor)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER İki sayının ortak bölenlerinin en büyüğü ile kastedilen iki sayı çarpanlarına ayrıldığında ortak çarpanlarının en büyüğüdür. Örneğin 27 ve 18 sayılarının en büyük ortak bölenleri 9 dur çünkü 9 iki sayıyı da böler, ve iki…
MathML (Matematiksel İşaretleme Dili, Mathematical Markup Language)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER MathML dili, genellikle internet üzerinde matematiksel formül ve sembollerin ifâde edilmesi için geliştirilmiş dildir. Dil W3C tarafından geliştirilmiş ve halen gelişmelere göre eklentiler yapılmaktadır. Örnepin ikinci dereceden çok terimlilerin (polynom) köklerini bulmak için kullanılan delta değerini…
Kerckhoff Prensibi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri güvenliğinde şifreleme yöntemleri için ortaya atılmış bir prensiptir. Bu prensibe göre bir şifreleme sisteminin aşağıdaki özellikleri bulunmalıdır. 1. Sistemin tamamı veya bir parçası matematiksel olarak geri açılamaz olmalıdır. 2. Sistemin gizli tutulması gerekememelidir. Sistemin…
Bilgi, Veri, Mâlûmat, İrfan (Knowledge, Data, Information, Wisdom)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER İngilizce’de terim olarak yerleşmiş ve bilgisayar bilimleri için hayatî öneme sahip kelimeleri Türkçede çoğu zaman sadece bilgi ile karşılayan tercümeler bulunuyr. Ancak bu 4 kelime de farklı anlamlara sahip ve aralarındaki farklar burada anlatılacaktır. Öncelikle İngilizcede…
Hitabe (Nutuk, Söylev, Discourse)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Hitabe, dil bilim açısından bir konu üzerine yoğunlaşmış birden fazla cümleden meydana gelen açıklama, konuşma, diyalog ya da tartışmalara verilen isimdir. Anlambilimsel (semantic) çalışmalar açısından aynı konuya yönelmiş cümlelerin anlattığı konunun bulunması kolay hale gelmektedir. Hitabe…
Terminoloji Çıkarımı (Terminology Extraction)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Terminoloji çıkarımı doğal dil işlemenin uygulama konularından birisi olan bilgi çıkarımının alt konusudur. Amaç verilen bir külliyattan (corpus) otomatik olarak terimleri ve anlamlarını çıkarmaktır. Günümüzde gelişen İnternet kaynaklarına bağlı olarak anlambilimsel ağlar (Semantic web) çalışmaları ve…
Külliyat (corpus)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Dil biliminde ve günümüz doğal dil işleme çalışmalarında külliyat (corpus) kelimesi ile kastedilen, çok sayıdaki metnin düzenli ve yapısal olarak bir arada bulunması durumudur. Külliyatlar, muhteviyatına göre tek dilli (tek bir dilden metinler içeren) veya çok…
