Post Karşılık Problemi (Post Correspondence Problem)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Emil Post tarafından 1946 yılında ortaya atılan ve belirsiz karar problemi olarak sınıflandırılabilecek olan (undecidable decision problem) problemin ismidir. Literatürde kısaca PCP olarak da geçmektedir. Bu problem, yine Emil Post tarafından geliştirilen, Post Makinesi (post…
Monte Carlo
Yazan :Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimleri de dahil olmak üzere pek çok istatistiksel hesabın gerektiği alanda kullanılan bir yaklaşımın ismidir. İsmi bir kumarhane olan monte carlo’dan gelmektedir ve kumarhanede oynanan oyunlardan çıkmış bir yöntemdir. Yöntemin genel yapısı aşağıdaki şekilde özetlenebilir:…
n-gram
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Verilen bir dizilimdeki (sequence) tekrar oranını bulmaya yarayan yöntemdir. İsmi n ve gram kelimelerinin birleşiminden oluşmaktadır. Buradaki n, tekrarın kontrol edildiği değerdir. Gram ise bu tekrarın dizilim içerisindeki ağrılığını ifade etmek için kullanılmıştır. Örneğin bir dizgi…
McEliece Şifrelemesi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER McEliece şifrelemesi (McEliece cryptosystem), veri güvenliğinde kullanılan asimetrik şifreleme (asymmetric encryption) yöntemlerinden birisidir. Algoritma, veri güvenliği açısından çok kullanışlı olmasa da gelişmekte olan kuvantum hesaplama (quantum computing) çalışmaları ile birlikte önem kazanmaya başlamıştır. Bilindiği üzere…
Permutasyon Matrisi (Permutation Matrix)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Özellikle veri güvenliği ve şifreleme algoritmaları tarafından kullanılan permutasyon matrisi tanım olarak, her satır ve sütununda sadece bir tane 1 değeri olan ve diğer değerlerinin 0 olduğu matristir (masfuf). Örneğin aşağıdaki matris bir permutasyon matrisidir:…
Eşlik Kontrol Matrisi (Parity Check Matrix)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Hata kontrolü için kullanılan yöntemlerden birisidir. Veri güvenliği, veri iletimi veya veri sıkıştırma gibi alanlarda kullanılır. Genelde H sembolü ile gösterilir. Basitçe sistemde kullanılan üreteç matristen (generating matrix) çıkarılabilir. Bir eşlik kontrol matrisinin yapısı aşağıda…
Üreteç Matris (Generator Matrix)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Kodlama kuramında (coding theory) geçen bir kavramdır. Elimizde bir matris olduğunu ve bu matristen, veri sıkıştırma (compression), veri güvenliği (cryptography) veya ver iletişimi (data communication) gibi çeşitli amaçlar için kod kelimeleri (code words) üreteceğimizi düşünelim….
Derleyiciler Network (Ağ) Programlama Dilleri Veri Güvenliği (Cryptography) Veri Sıkıştırma (Data Compression)
Kod Kelimesi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Haberleşmede kullanılan bir terimdir. Bir kod kelimesi (code word), belirli bir teşrifatın (protocol, protokol) anlamlı en küçük parçasıdır. Her kod kendi başına tek bir anlam ifade eder ve bu anlam yeganedir (unique). Aynı yaklaşım programlama…
Ateşböceği Algoritması (Firefly Algorithm)
Yazan: Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan bir üst sezgisel algoritmadır (meta heuristic algorithm). Algoritmanın ismi, algoritmanın inşa edilmesinde model alınan ateş böceklerinden gelmektedir. Ateş böceklerinin tek cins olması (unisex) ve birbirilerini çekmeleri algoritmanın temelini oluşturur. Buna göre bir ateş…
Gomory-Hu Ağacı
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, şekil kuramında (graph theory) kullanılan en kısa kesim (minimum cut) problemine yönelik bir iyileştirme (optimization) ağacıdır. Algoritmanın amacı, bir ağaç (tree) oluşturmak ve oluşturulan ağaçta, bir şekildeki (graph) kesme ihtimallerini hesaplamaktır. Algoritmanın çalışmasını…
