Moore Yasası (Moore’s Law)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Moore yasası, bir yasa olmaktan çok, bilgisayar donanımında kullanılan transistor sayısı ile ilgili bir istatistiki gözlemdir.Bu yasaya göre her iki yılda aynı hacim içerisine sığan transistor sayısı ikiye katlanmaktadır. Aşağıda emsnow sitesinden alınmış ve yıllarla…
Nesne serileme ve dizme (Object Serialization , Marshalling)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde kullanılan bir yaklaşım olan nesne yönelimli programlama (object oriented programming) sayesinde gelişmiş olan bir kavramdır. Basitçe bir nesnenin (object) hafızada (RAM) olan bilgilerinin saklanmak veya ağ üzerinden yollanmak gibi amaçlarla bir dizgiye (string)…
Dilin Derecesi (Rate of Language)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri işilemede (veri güvenliği veya veri tabanı gibi teorilerde) bir verinin içinde bulunduğu dilin (language) derecesinden bahsedilebilir. Burada derece (rate) ile kastedilen verinin değişim oranınını bulmaktır. Basitçe verinin entropisinin (dağınımının, entropy) verinin uzunluğuna bölümü ile…
Priority Queue (Öncelik Sırası, Rüçhan Sırası)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin özellikle veri yapıları (data structures) konusunda sıkça kullanılan bir veri yapısının ismidir. Basitçe klasik bir sıranın (queue) üzerine öncelik değerinin eklenmesi ile elde edilir. Bilindiği üzere normalde sıralar (queue) ilk giren ilk çıkar…
Push Down Automata
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Aşağı sürüklemeli otomatlar (push down automaton) yapı olarak birer otomat makineleridir. Normal bir sonlu otomattan farkı, belirli (deterministic) olması ve ilave bir yığın (stack) bulundurmasıdır. Yani makinemiz basitçe her adımda ne yapacağından tam olarak emindir…
Satrançta Büyük Usta Problemi
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde özellikle veri güvenliği konusunda kullanılan sıfır bilgi ispatı (zero knowledge proof) örneklerinden birisidir. Orijinal ismi chess grandmaster problem olarak geçer. Problemi basitçe şu şekilde tanımlayabiliriz. Bir gün satrancı hiç bilmeyen (veya büyük usta…
JML ( Java Modelleme Dili)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER JML ingilizce Java modelling language kelimelerinin baş harflerinden oluşan bir kısaltmadır. Basitçe bir java kaynak koduna eklenen ilave satırlar ile progam doğruluğunu (program correctness) sağlamayı amaçlar (program verification). İlave olarak eklenecek satırlar java kodunun içerisine…
Hoare Mantığı ( Hoare Logic )
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, program doğrulama ( program corectness) için kullanılan mantığın ismidir. Basitçe bir dizi matematik kuralları ile bir programı modellemeye ve programın doğruluğunu ispatlamaya (veya yanlışlığını göstermeye) yarayan mantıktır. Bu mantığın bilgisayar dünyasında bir dil…
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Derleyiciler Programlama Dilleri Veri Güvenliği (Cryptography) Yazılım Mühendisliği
Program doğruluğu ( Program correctness)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde bir programın istenen özellikleri yerine getirip getirememesine verilen isimdir. Buna göre şayet bir program, beklenen özellikleri tam ve eksiksiz yerine getiriyor, istenmeyen sonuçlar ortaya çıkmıyor ve program başladıktan sonra her durumda başarılı bir…
IKE (Internet anahtar değişim) protokolü
Yazan : Şadi Evren ŞEKER IPSec (Internet Protocol Security) isimli, IP (internet protocol) üzerinde çalışan güvenlik protokolünün (teşrifat , protocol) bir parçası olarak geliştirilmiştir. Asıl amacı internet üzerinde güvenli bir şekilde şifreleme sırasında kullanılan anahtarları değiştirmektir. Bunun için diffie-hellman anahtar…
