Yığın İş ( Batch Job, Batch Process )
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinde, belirli bir zamanda yapılması planlanan çoğunlukla kullanıcı etkileşimi gerektirmeyen işlerin biriktirilmesidir. Örneğin sistemin yedeğinin alınması için 10 ayrı bilgisayara bağlanılarak her bilgisayardan dosyalar alınıp sunucuya kaydedilecek olsun. Bu işlemi şirketin kapalı olduğu gece…
Noktadan Noktaya İletişim (Point to Point Protocol PPP)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Veri bağlama katmanı (Data Link Layer) protokollerinden birisi olan PPP üzerinden iki noktanın iletişim kurması mümkündür. Bu protokol sayesinde kullanıcı kontrolü, veri sıkıştırma ve şifreli iletişim mümkündür. PPP protokolü oldukça fazla alanda kullanılmaktadır, telefon iletişimi,…
Koyma Değiştirme Ağları (Substitution Permutation Network , SPN)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Özellikle veri güvenliğinde şifreleme için kullanılan bir yöntemin ismidir. Bilindiği üzere şifreleme sırasında sık kullanılan yöntemlerden birisi yerine koyma (substitution) bir diğeri ise sıralamayı değiştirme (permutation) yöntemidir. Bu iki sık kullanılan yöntemi aynı anda kullanılmasına…
Playfair Şifrelemesi (Playfair Cipher)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Oldukça basit bir blok şifreleme yöntemi olan playfair şifreleme yöntemine göre 5×5 büyüklüğünde bir matris alınır. Bu matrisin içerisine anahtar sıralı olarak yazılır ve geri kalan harfler rasgele olarak sıralanır. İngilizcede 26 harf olduğunu düşünürsek,…
Kilitlenme (Deadlock)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER İşletim sistemlerinde çeşitli sebeplerle iki işlemin birbirini kilitlemesi durumudur. Benzer bir örnek güncel hayatta da yaşanabilir. Örneğin Ali kapıdan geçmek için Ahmet’in önce geçmesini şart koşuyor. Benzer şekilde Ahmet de Ali’nin önce geçmesini şart koşuyor….
Algoritma Analizi (Teory of Algorithms) Bilgisayar Felsefesi İşletim Sistemleri Temel Bilgisayar Kavramları
Kıtlık (Starvation)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir algoritmada sıra bekleyen işlere bir türlü sıra gelmemesi durumudur. Teorik olarak sıradaki her işe birgün sıra gelecektir ancak fiiliyatta bu bir türlü gerçekleşmeyebilir. Bu tip problemler genelde öncelik tanımlanmış olan algoritmalarda çıkar. Şöyle bir…
En Kısa İş İlk (Shortest Job First)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir zamanlama algoritması (CPU Scheduling) şekli olan en kısa iş ilk (Shortest job first, SJF veya Shortest Job Next, SJN) algoritmasında o anda elde bulunan işler biritilmek için gereken süreye göre sıralanırlar. En kısa olan…
İlk Gelen Çalışır (First Come First Serve, FCFS, FIFO)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bilgisayar bilimlerinin çeşitli alanlarında kullanılan bir yaklaşımdır. Bu yaklaşıma göre bir kaynak veya bir isıraya ilk gelenin ilk önce işini bitirerek çıkması hedeflenir. Örneğin CPU Scheduling (İşlemci zamanlama) problemi sırasında işlemciye gelen işlemlerin hangi sıra…
Round Robin
Yazan : Şadi Evren ŞEKER Bir zamanlama (scheduling) algoritmasıdır. Özellikle işletim sistemi tasarımında işlemcinin (CPU) zamanlamasında kullanılan meşhur algoritmalardan birisidir. Bu algoritmaya göre sırası gelen işlem, işlemcide işi bitmese bile belirli bir zaman biriminden sonra (time quadrant) işlemciyi terk etmek…
Kesmeyen Zamanlama (non-preemptive Scheduling)
Yazan : Şadi Evren ŞEKER İşletim sistemi tasarımında önemli bir konu olan işlemci zamanlama algoritmalarına (CPU scheduling algorithms) göre de sırası gelen işlem bu bekleme sırasından alınarak görevlendirici (dispatcher) ismi verilen bir işlem tarafından CPU’ya gönderilir. CPU’da yine işlemci zamanlama…
